Najpierw zaklasyfikuj zasilacz, a nie samo złącze
W UE słowo „zasilacz” nie oznacza jednej kategorii prawnej. Adapter 230 V do routera, otwarty moduł AC/DC wewnątrz maszyny, przetwornica DC/DC z wejściem 24 V i UPS mogą podlegać innym zasadom. Zanim zamówi się nieokreślony „certyfikat CE”, należy ustalić rzeczywistą konstrukcję wyrobu, parametry wejściowe i wyjściowe, przeznaczenie, obciążenie i datę pierwszego wprowadzenia na rynek UE.
Niniejsza mapa obejmuje zasilacze sprzedawane osobno, jako części zamienne lub w zestawie z urządzeniem. Oddziela obowiązujące przepisy od dobrowolnych norm i certyfikatów handlowych. Ostateczna ocena wymaga karty katalogowej, sposobu zabudowy i konkretnej wersji modelu.
Najpierw zaklasyfikuj zasilacz, a nie samo złącze
Zapisz typ wejścia AC z sieci lub DC, moc znamionową i łączną, napięcia stałe albo negocjowane, liczbę jednoczesnych wyjść, obudowę, kable, wtyki, sposób sprzedaży oraz zastosowanie domowe, biurowe, przemysłowe, medyczne lub oświetleniowe. Reklamowe słowo „uniwersalny” niczego tu nie rozstrzyga.
Zewnętrzny zasilacz według rozporządzenia 2019/1782 musi spełniać łącznie wszystkie cechy: przekształcać prąd sieciowy AC, mieć oddzielną obudowę, zasilać urządzenie z załącznika I oraz nie przekraczać 250 W na wyjściu. Moduł do zabudowy lub ładowarka wyłącznie do wyjmowanych akumulatorów nie są automatycznie objęte. Wyłączenie ekoprojektu nie znosi pozostałych obowiązków.
| Przykład | Kryterium klasyfikacji | Pierwszy wniosek |
|---|---|---|
| Adapter routera 230 V AC → 12 V DC, 60 W | Osobna obudowa, sprzęt biurowy, 60 W | Sprawdź 2019/1782, LVD, EMC, RoHS i WEEE. |
| Zewnętrzny zasilacz przemysłowy AC/DC 300 W | Ponad 250 W, zastosowanie przemysłowe | Nie zakładaj 2019/1782; sprawdź inne przepisy i zmianę z 2028 r. |
| Płytka DC/DC 24 V → 5 V | Brak wejścia sieci AC; część urządzenia | Poza definicją 2019/1782; zbadaj EMC, RoHS i wyrób końcowy. |
| Otwarty moduł AC/DC w maszynie | Brak zewnętrznej osobnej obudowy przy sprzedaży | Rozdziel dokumentację modułu od zgodności całej maszyny. |
| UPS lub ładowarka wymiennych ogniw | Zasilanie awaryjne lub bezpośrednie ładowanie | Wyłączenie z 2019/1782 nie zwalnia z całego prawa UE. |
| Wieloportowy adapter USB-PD | Adaptacyjne napięcia i wspólna pula mocy | Udokumentuj profile i jednoczesną moc na portach. |
Macierz przepisów UE dotyczących zasilaczy
Dla gotowego zasilacza sieciowego kluczowe bywają LVD, EMC i RoHS; ekoprojekt ma zastosowanie tylko po spełnieniu właściwej definicji zewnętrznego zasilacza. WEEE dotyczy odpadów i producenta, a nie kolejnego certyfikatu CE. Jedna deklaracja zgodności UE może wymieniać kilka aktów.
Produkt z wejściem wyłącznie DC o bardzo niskim napięciu nie podlega LVD tylko dlatego, że ma wyjście 24 V. Przy EMC należy uwzględnić definicję aparatury oraz wyjątki, w tym sprzęt z natury nieszkodliwy elektromagnetycznie. Brak zastosowania dyrektywy nie oznacza braku ryzyka.
| Reżim | Warunek zastosowania | Dowód lub warunek sprzedaży |
|---|---|---|
| LVD 2014/35/UE | Napięcie znamionowe 50–1000 V AC lub 75–1500 V DC; wyjątki | Izolacja, porażenie, pożar, nagrzewanie i awarie. |
| EMC 2014/30/UE | Aparatura mogąca emitować zakłócenia lub im ulegać | Emisja i odporność z właściwymi kablami i obciążeniem. |
| RoHS 2011/65/UE | Sprzęt elektryczny/elektroniczny objęty dyrektywą | BOM, deklaracje dostawców i aktualne wyłączenia. |
| Ekodesign 2019/1782 | Zewnętrzny zasilacz ≤250 W z odbiornikiem z załącznika I | Pobór bez obciążenia, sprawność i pomiary przy 10%, jeśli dotyczą. |
| Ekodesign 2025/2052 | Produkty objęte od 14.12.2028 | Nowy zakres, interoperacyjność, parametry i informacje. |
| WEEE 2012/19/UE | Producent EEE według prawa krajowego | Przekreślony kosz oraz rejestracja i sprawozdania zależnie od państwa. |
| GPSR 2023/988 | Ryzyka konsumenckie nieobjęte szczególnymi przepisami | Ocena pozostałych zagrożeń bez powielania harmonizacji. |
Ekoprojekt: obecne reguły i zmiana w 2028 r.
W październiku 2026 r. rozporządzenie 2019/1782 obowiązuje objęte zasilacze od 1 kwietnia 2020 r. Rozróżnia AC/AC, AC/DC, niskie napięcie i wiele wyjść. Załącznik II reguluje pobór bez obciążenia, średnią sprawność aktywną i, gdzie wymagane, sprawność przy 10% obciążenia. Określone dane produktu trzeba również zamieścić na ogólnodostępnej stronie internetowej. Na gruncie rozporządzenia 2019/1782 nie trzeba publikować sprawności przy 10% obciążenia dla zasilaczy zewnętrznych o znamionowej mocy wyjściowej nieprzekraczającej 10 W; pozostałe odpowiednie wymogi sprawności, poboru bez obciążenia i informacji nadal obowiązują.
Rozporządzenie 2025/2052 przyjęto w 2025 r., lecz jego główne nowe wymagania stosuje się od 14 grudnia 2028 r. Rozszerza zakres, reguluje parametry wyjścia, interoperacyjność, odporność na przepięcia i informacje. USB-C nie jest uniwersalnym obowiązkiem dziś ani bez wyjątków po 2028 r.: znaczenie mają moc, napięcie i zastosowanie specjalne. Warunkowe przepisy przejściowe obejmują określone zamienniki do 14.12.2033 oraz wybrane zasilacze USB-PD powyżej 100 W do 14.12.2030.
Od 2028 r. rozporządzenie 2025/2052 reguluje też odrębne kategorie: ładowarki do przenośnych baterii ogólnego stosowania (np. AA/AAA), ładowarki i podkładki bezprzewodowe oraz określone przewody USB typu C. Ładowarka do wymiennych ogniw nie staje się automatycznie zasilaczem zewnętrznym według 2019/1782, ale dla wprowadzania do obrotu od 2028 r. wymaga odrębnej analizy według 2025/2052. Nowa definicja zasilacza zewnętrznego nie przewiduje limitu 250 W: urządzenie 300 W zasilające osobny produkt konsumencki może być objęte, gdy spełnione są wszystkie pozostałe przesłanki i nie ma wyłączenia; przetwornica przeznaczona wyłącznie do zastosowań przemysłowych nie jest objęta automatycznie. Interoperacyjność i odporność na przepięcia są wymagane tylko w przypadkach wskazanych w przepisach. Dla tego rozróżnienia zbierz kartę danych z rodzajem i zastosowaniem wymiennych ogniw, układem sterowania ładowaniem, wejściem sieciowym, transmisją bezprzewodową lub układem kabla i złącza, oferowaną konfiguracją oraz datą pierwszego wprowadzenia na rynek UE. Następnie oceń właściwą kategorię według art. 1 i załącznika II, nie przenosząc automatycznie tabeli sprawności zasilaczy zewnętrznych.
Jeśli dany model ma być sprzedawany przez wiele lat, wykonaj dwie oceny: dla egzemplarzy obecnie wprowadzanych i dla egzemplarzy po raz pierwszy wprowadzanych od 14.12.2028. Data dawnego badania nie zastępuje daty wprowadzenia na rynek.
Przewidziano możliwość wcześniejszego spełnienia nowych wymogów: zgodnie z art. 9 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2025/2052 zasilacz zewnętrzny wprowadzony po raz pierwszy do obrotu od 14 grudnia 2025 r. i przed 14 grudnia 2028 r., spełniający nowe rozporządzenie, uznaje się za zgodny z rozporządzeniem 2019/1782. Jest to alternatywna droga wykazania zgodności w zakresie ekoprojektu, a nie zwolnienie z LVD, EMC lub RoHS.
Rozszerzenie zakresu od 2028 r. nie obejmuje automatycznie każdego przemysłowego przetwornika 300 W: nowa definicja nadal wymaga oddzielnej obudowy, przetwarzania prądu przemiennego z sieci, odrębnego produktu konsumenckiego jako obciążenia podstawowego oraz znamionowych napięć wyjściowych nieprzekraczających 60 V DC lub 42,4 V AC wartości szczytowej. Dawny wyjątek dla części zamiennych w 2019/1782 dotyczył tylko kwalifikujących się zasilaczy wprowadzonych do obrotu przed 1 kwietnia 2025 r.; nie uprawnia do nowych wprowadzeń w 2026 r. Na lata 2028–2033 art. 9 ust. 1 ustanawia odrębne warunki, m.in. brak w ofercie danego podmiotu odpowiedniego zamiennika zgodnego z nowymi wymogami poza interoperacyjnością oraz szczegółowe oznaczenie zastępowanego modelu i zasilanych produktów na opakowaniu i ogólnodostępnej stronie internetowej.
Macierz ryzyk i dokumentów dla konkretnego zasilacza
Dokumentacja techniczna musi łączyć każde ryzyko z rysunkiem, wykazem materiałów, raportem lub instrukcją dotyczącą faktycznie sprzedawanej wersji. Raport CB, certyfikat dobrowolny czy znak CE nie zastępują deklaracji producenta ani oceny wariantu z nowym przewodem lub obudową.
Dobierz normy do zastosowania i aktualnych odniesień zharmonizowanych. EN IEC 62368-1 bywa odpowiednia dla urządzeń ICT/AV; rodzina EN IEC 61558 dla innych konstrukcji. Normy są zasadniczo dobrowolnymi drogami wykazania zgodności, a nie osobnym prawem UE.
| Ryzyko lub pytanie | Potrzebny dowód | Możliwa niezgodność |
|---|---|---|
| Izolacja sieci, dotyk, przegrzanie | Schematy, części krytyczne, badania wytrzymałości i temperatur | Raport obejmuje inny transformator lub obudowę. |
| Zakłócenia na portach | Konfiguracja EMC, długości przewodów, obciążenia, raporty | Badano goły moduł, nie końcowe połączenia. |
| Parametry wyjścia i dzielona moc | Tabliczka, profile, obciążenia krzyżowe i tętnienia | Wspólne 65 W opisano jako 65 W na każdym porcie jednocześnie. |
| Sprawność i praca bez obciążenia | Punkty pomiarowe załącznika II i publikacja | Zastąpiono wymogi EPS etykietą 80 PLUS. |
| Substancje ograniczone | BOM, deklaracje materiałowe, zwolnienia | Zmiana elementu bez nowej weryfikacji RoHS. |
| Moduł czy wyrób gotowy | Instrukcja integracji i dowody dla urządzenia finalnego | CE modułu uznano za zgodność całej maszyny. |
Odpowiedzialność za import i montaż w innym wyrobie
Firma sprzedająca pod własną marką może być prawnym producentem, choć produkcję zleca poza UE. Odpowiada za ocenę całości, dokumentację, deklarację UE i CE. Importer unijny ma osobne obowiązki kontrolne i identyfikacyjne; certyfikat dostawcy nie jest zezwoleniem importowym.
Artykuł 4 rozporządzenia 2019/1020 wymaga dla określonych wyrobów podmiotu odpowiedzialnego z siedzibą w UE: producenta, importera, właściwie umocowanego przedstawiciela albo w szczególnym braku poprzednich dostawcy usług realizacji zamówień. Przedstawiciel nie jest zawsze obowiązkowy. Montaż, chłodzenie i prowadzenie kabli mogą zmienić ocenę całego wyrobu.
- Ustal właściciela marki, pierwszego wprowadzającego do UE i posiadacza akt każdego modelu.
- Przy imporcie określ importera/operatora art. 4 i adres do kontaktu.
- Oddziel raport komponentu od odpowiedzialności producenta wyrobu końcowego.
Oznakowanie, opakowanie i oferta internetowa
Porównaj model na tabliczce, raportach, deklaracji, opakowaniu, instrukcji, ofercie i fakturze. Skontroluj wejście/częstotliwość, napięcie/prąd/polaryzację wyjść, moc łączną i na portach, producenta i CE. Zakres obowiązkowych oznaczeń zależy od aktów, a nie od uniwersalnego szablonu.
Sprawdź symbol WEEE oraz dane producenta, importera i podmiotu z art. 4, o ile wymagane. Załącznik II rozporządzenia 2019/1782 przewiduje publiczne dane o sprawności i poborze bez obciążenia. Instrukcja dla konsumenta musi odpowiadać wymaganiom językowym kraju sprzedaży. Przyszłe logo Common Charger nie jest dziś obowiązkiem powszechnym.
- Ten sam identyfikator w etykiecie, raporcie i deklaracji.
- Wejście, wyjścia i wspólna moc zgodne z testowaną konfiguracją.
- CE, WEEE i inne symbole użyte tylko gdy przepisy tego wymagają.
- Obowiązkowe dane i adresy podmiotów gospodarczych zamieszczone.
- Ostrzeżenia, montaż i języki docelowych państw zweryfikowane.
- Wyznaczony właściciel informacji o ekoprojekcie na stronie.
Sześć bramek wprowadzenia do sprzedaży i kontrola zmian
Zamiast zamawiać przypadkowe „badanie CE”, przejdź sześć udokumentowanych bramek z przypisaną odpowiedzialnością. Pozytywny raport z jednego zakresu nie zastępuje innych.
Zmiana transformatora, bezpiecznika, kondensatora Y, obudowy, wtyczki, przewodu, częstotliwości przełączania, profilu sterowania lub docelowego odbiornika może wpływać na bezpieczeństwo, EMC i pobór energii. Zapisz wpływ zmiany i wykonaj potrzebne badania przed nową rewizją.
- Zamroź SKU, zestaw, zastosowanie i datę pierwszego wprowadzenia na rynek UE.
- Oceń LVD, EMC, RoHS, WEEE i ekoprojekt; uzasadnij wyłączenia.
- Dobierz normy i dowody bezpieczeństwa, EMC, materiałów i sprawności.
- Przypisz producenta, importera, podmiot art. 4 i obowiązki WEEE.
- Zatwierdź etykietę, stronę, języki, deklarację i archiwum akt.
- Wydawaj tylko udokumentowane wersje; ponawiaj ocenę przy zmianach.
Granica między zasilaczem, ładowarką i innymi rynkami
Ta strona dotyczy łącznego zastosowania przepisów do zasilaczy zewnętrznych i modułów wbudowanych. Szczegóły protokołów ładowarek USB w UE są osobnym zagadnieniem. Urządzenie zasilane wymaga własnej oceny, jak suszarek do włosów w UE i zasilaczy w Korei Południowej. Wynik UE nie jest tożsamy z wymaganiami odkurzaczy w UE lub zasilaczy w USA.
Oficjalne źródła prawa
- Rozporządzenie (UE) 2019/1782 — aktualne przepisy
- Rozporządzenie (UE) 2025/2052 — nowe przepisy
- Dyrektywa 2014/35/UE — niskie napięcie
- Dyrektywa 2014/30/UE — EMC
- Dyrektywa 2011/65/UE — RoHS
- Dyrektywa 2012/19/UE — WEEE
- Rozporządzenie (UE) 2019/1020 — podmiot gospodarczy
- Wytyczne UE dotyczące dokumentacji technicznej
- Rozporządzenie (UE) 2023/988 — uzupełniające bezpieczeństwo produktów
Najczęstsze pytania
Czy płytka zasilana wyłącznie napięciem 24 V DC wymaga certyfikatu LVD?
Wejście 24 V DC nie osiąga progu dyrektywy LVD. Nadal trzeba ocenić EMC, RoHS, produkt końcowy i ewentualne inne przepisy CE.
Czy zewnętrzny zasilacz 300 W jest zwolniony z całego ekoprojektu?
Przekracza granicę 250 W w 2019/1782. Od 14.12.2028 trzeba sprawdzić szersze 2025/2052 z wyjątkami. LVD, EMC i RoHS mogą dotyczyć go już teraz.
Czy raport CB lub certyfikat CE dostawcy zastępuje deklarację UE?
Nie. To jedynie dowód. Producent musi ocenić sprzedawany model, posiadać dokumentację i podpisać deklarację UE.
Czy adapter routera musi już mieć USB-C?
Nie ma ogólnego obowiązku w październiku 2026 r. Zasady interoperacyjności od 14.12.2028 zawierają wyjątki; wymogi samego routera to osobna sprawa.
Czy po zmianie kabla lub transformatora można zachować wyniki badań?
Tylko po udokumentowanej ocenie zmiany. Kabel wpływa na EMC i temperaturę, transformator na izolację; niektóre badania mogą wymagać powtórzenia.